Гарбацкі Андрэй, Стараабрадніцтва на Беларусі ў канцы XVII - пачатку ХХ стагоддзя | Камунікат.org
kamunikat
Стараабрадніцтва на Беларусі ў канцы XVII - пачатку ХХ стагоддзя
Манаграфія
Гарбацкі Андрэй

Раскол Рускай праваслаўнай царквы, які адбыўся ў другой палавіне ХУІІ ст. у выніку сацыяльна-эканамічных пераўтварэнняў і царкоўнай рэформы патрыярха Нікана, з’явіўся сур’ёзнай праблемай у гісторыі не толькі Рускай дзяржавы, але і памежных з ёю краін. У Беларусі, больш дакладна на беларускіх землях (што ўваходзілі ў склад Вялікага княства Літоўскага), прышлыя стараабраднікі стварылі своеасаблівую гісторыю стараабрадніцкага руху, і адметную культуру побыту, абрадаў і звычаяў. Для рускага ўрада і Рускай праваслаўнай царквы (далей - РПЦ) існаванне стараабрадніцкага руху было сур’ёзнай як унутранай, так і знешнепалітычнай праблемай. Цар і ўлады разумелі, што такі рух у любы момант можа перарасці ва ўзброеную барацьбу, прыкладам чаго і стала паўстанне манахаў Салавецкага манастыра (1669 – 1676 гг.). Даследчык “расколу” В. Кельсіеў, параўноўваючы рух казацтва са стараабрадніцкім рухам, пісаў: “Казачество было прибежищем всему недовольному обществом, но оно жило само для себя. Эта бессознательность убила казачество. Последним из его героев был Степан Разин. Болей...


Смалянчук Аляксандр, «Краёвая ідэя» ў беларускай гісторыі | Камунікат.org
kamunikat
«Краёвая ідэя» ў беларускай гісторыі
зборнік навуковых артыкулаў
Смалянчук Аляксандр

Матэрыялы зборніка прысвечаныя феномену «краёвай ідэі» або «краёвасці», якая на пачатку ХХ ст. на тэрыторыі «гістарычнай Літвы» была пэўным ідэалагічным канкурэнтам дамінуючай нацыянальнай ідэі ў этнакультурным варыянце. У цэнтры ўвагі даследаванне ўзаемадачыненняў краёвасці і беларускай ідэі. Зборнік складаецца з дапрацаваных артыкулаў 1994–2016 гг., а таксама новых даследаванняў і перакладаў тэкстаў Рамана і Канстанцыі Скірмунтаў, Баляслава Ялавецкага (1904–1906). Таксама публікуюцца тэксты «беларускіх краёўцаў» Антона Луцкевіча і Казіміра Шафнагля (1914–1917). Болей...


Чарняўскі Міхась, Дзесяць бітваў | Камунікат.org
kamunikat
Дзесяць бітваў
Чарняўскі Міхась

Аўтар цікава апавядае пра бітвы сторадаўніх часоў (ад адзінаццатага да сямнаццзтага стагоддзя), у якіх нашыя прадзеды выявілі асаблівую мужнасць і рыцарскае майстэрства. Кніга багата ілюстраваная — картамі, дзе паказаныя перамяшчэнні войскаў, схемамі і выявамі бітваў, партрэтамі герояў, малюнкамі тагачаснай зброі і гд.Для падлеткаў і юнакоў Болей...


Як бачылі паўстаньне 1863 году ў СССР у 20-30-я гады мінулага стагодзьдзя | Камунікат.org
kamunikat
З. Матвейчык: Ацэнкі паўстаньня залежалі ад палітычнай каньюнктуры ў дадзены момант у Савецкім Саюзе.Студзеньскае паўстаньне 1863 году на беларускіх землях і асоба яго правадыра Кастуся Каліноўскага здаўна цікавяць беларускіх гісторыкаў.Як гэтая тэма разглядалася ў Савецкім Саюзе ў 20-30-я гады мінулага стагодзьдзя, дасьледваў малады беларускі навуковец Зьміцер Матвейчык з Нацыянальнага гістарычнага архіву ў Менску.У гэты час новая савецкая беларуская гістарыяграфія толькі што ўзьнікала й пачынала шукаць новыя тэмы й крыніцы. Паўстаньне Каліноўскага не магло заставацца па-за яе ўвагай. Але ацэнкі паўстаньня залежалі ад палітычнай каньюнктуры ў дадзены момант у Савецкім Саюзе, а трэба памятаць – гаворыць Матвейчык, – што ў савецкі час гэтая палітычныя каньюнктура вельмі часта мя... Болей...

Навошта дзяржаве гістарычная палітыка | Камунікат.org
kamunikat
Я. Мірановіч: Гістарычная палітыка мае падрыхтаваць грамадзяніна да жыцьця ў канкрэтнай сытуацыі.Апошнім часам тэрмін „гістарычная палітыка” скланяецца на ўсялякія спосабы. Звычайна прыдаецца яму адмоўнае значэньне.На думку прафэсара Яўгена Мірановіча, "гістарычная палітыка мае падрыхтаваць грамадзяніна да жыцьця ў канкрэтнай сытуацыі, якая дзяржаўнымі ўладамі акрэсьліваецца аптымальнай". Дзеля гэтага - працягвае навуковы рэдактар "Беларускага гістарычнага зборніка" - фарміруецца такі зьмест гістарычнага пераказу, які на адпаведных каштоўнасьцях павінен выхаваць грамадзяніна, каб той змог успрыняць усе вартасьці, якія прадстаўляе ўлада.Найчасьцей - дадае дасьледчык - гістарычная палітыка ня мае нічога супольнага зь гісторыяй як навукай.гутарку Яраслава Іванюка з Я. Мірановічам ... Болей...

Томаш Суліма: Рамуальд Райс “Буры” быў злачынцам | Камунікат.org
kamunikat
“Гэта правакацыя”, – кажа пра другі Марш памяці выклятых жаўнераў у Гайнаўцы – беларускі дзеяч і кіраўнік Асацыяцыі беларускіх журналістаў у Польшчы Томаш Суліма.Сёлета арганізатары плануюць прайсці каля сабора Святой Троіцы. Сярод выклятых жаўнераў, якіх славяць удзельнікі маршу – Рамуальд Райс “Буры”, атрад якога пацыфікаваў беларускія вёскі ў 1946 годзе.“Крыўдна, што гэта адбываецца ў Гайнаўцы”. Томаш Суліма раіць мясцовым жыхарам не паддавацца на правакацыі, і не канфліктаваць з удзельнікамі маршу:
– Яны шукаюць вялікіх міфаў, вялікіх герояў, але Рамуальд Райс “Буры” быў злачынцам. У Гайнаўцы жыве шмат сваякоў, шмат унукаў гэтых сем’яў, якія згубілі сваіх блізкіх у 1946 годзе. Мне неверагодна крыўдна, што ян... Болей...

Занусі наведаў выставу, прысвечаную Курапатам | Камунікат.org
kamunikat
У менскім Палацы мастацтваў адкрылася другая дакументальна-мастацкая выстава „Праўда пра Курапаты: Факты. Дакументы. Сведчанні”.Па словах гісторыка, журналіста, сябры грамадскай ініцыятывы „Эксперты ў абарону Курапатаў” Марата Гаравога, яе наведвальнікам будзе цікава пазнаёміцца з новымі фактамі і сведчаннямі пра гісторыю нацыянальнага некропаля, дзе пахаваны ахвяры масавых рэпрэсій 30-40-х гадоў мінулага стагоддзя:
– Запрошаны на выставу людзі, якія падзяліліся сваімі сведчаннямі пра гэтыя падзеі. Маюцца на ўвазе падзеі, звязаныя з мінулым Курапатаў. Хоць гэта людзі сталага веку, будзем спадзявацца, што некаторыя з іх на выставу прыйдуць.Выставу наведаў знакаміты польскі кінарэжысёр Кшыштаф Занусі. „Гэта памяць. Гэта не можа быць забыта”, &ndash... Болей...

Беларускія народныя дамы ХІХ ст. мелі куль.-асьветніцкі характар | Камунікат.org
kamunikat
На гэтую тэму піша новы, 46 нумар Беларускага гістарычнага зборніку. Беларускі гістарычны зборнік больш чым 20-ць гадоў выдаецца два разы ў год у Беластоку Беларускім гістарычным таварыствам.За гэты час зьявіліся там сотні артыкулаў прысьвечаных гісторыі Беларусі, беларускай нацыянальнай меншасьці ў Польшчы ці польска-беларускім адносінам.У навейшым, 46-тым нумары Зборніка знаходзіцца шмат публікацый па гістарыяграфіі, але ня толькі. Гэта, напрыклад, артыкул пра культурна-асьветніцкія функцыі народных дамоў у Беларусі ў ХІХ стагодзьдзі. Ёсьць у пэўным сэнсе экзатычныя тэмы – гаворыць навуковы рэдактар зборніка праф. Яўген Мірановіч.Яраслаў Іванюк Болей...

Беларускі звон (1921-1923), 1/1923 | Камунікат.org
kamunikat
Беларускі звон (1921-1923)
Тыднёвая часопісь
1/1923

«Беларускі звон» - штотыднёвая грамадска-палітычная і літаратурная газета нацыянальна-дэмакратычнага кірунку. Выдавалася з 22 сакавіка 1921 да 24 лютага 1923 у Вільні на беларускай мове. Рэдактар-выдавец Францішак Аляхновіч. Крытыкавала вынікі Рыжскага мірнага дагавора, які быў падпісаны без удзелу паўнамоцных прадстаўнікоў беларускага народа і паводле якога праводзілася ўсходняя мяжа Польшчы. Супрацоўнічала з усімі дэмакратычнымі сіламі, якія падтрымлівалі культурна-нацыянальнае адраджэнне Беларусі і яе права на самавызначэнне. На думку рэдакцыі, «упадак Польшчы быў бы страшэнным няшчасцем для ўсіх малых народаў, што аслабаніліся з-пад расійскага ярма: два страшныя калосы, гэта Нямеччына і Расія, быццам млынавыя каменні на порах скрышылі б асновы незалежнасці і зерне нацыянальнага будаўніцтва гэтых народаў». (паводле: Энцыклапедыя гісторыі Беларусі, Т. 1)        Увесь нумар у адным файле Болей...


О соотношении летописных "кривичей" и "полочан"
Кот Бегемот
sverc
Моя статья

О соотношении летописных "кривичей" и "полочан" // Исторический формат. Международный научный журнал. 2015. № 1. С. 31-52


?

Log in