?

Log in

No account? Create an account
Габрусь Тамара, Мураваныя харалы | Камунікат.org
kamunikat
Мураваныя харалы
Сакральная архітэктура беларускага барока
Габрусь Тамара

Аўтар даследуе вытокі і шляхі развіцця муравнага сакральнага дойлідства на Беларусі ад часоў прыняцця хрысціянства і да падзелаў Рэчы Паспалітай, а таксама вызначае этапы эвалюцыі мастацкага стылю беларускага барока. Кніга багата ілюстравана. Для мастацтвазнаўцаў, архітэктараў, усіх, хто цікавіцца гісторыяй айчыннага мастацтва. Можа быць выкарыстана пры падрыхтоўцы праграмы курсаў па гісторыі архітэктуры, рэлігіі, культуралогіі. Болей...


Siaŭbit, 1/1958 | Камунікат.org
kamunikat
Siaŭbit
Vialika-Litoŭski (Bietaruski) dvumiesiačnik. Časapis Katalicka-hramadzki
1/1958

Siaŭbit. Vialika-Litoŭski (Biełaruski) dvumiesiačnik // Сяўбіт. Вяліка-Літоўскі (Беларускі) двумесячнік // The Sower. The Sower: the Great-Litvanian (Whiteruthenian) bimonthly. Каталіцка-грамадзкі часопіс. Выходзіў у Злучаных Штатах Амэрыкі з 1957 году. Яго рэдактарам быў беларускі рэлігійны дзеяч Францішак Чарняўскі. Душпастарскую службу пачаў у 1920 на пасадзе вікарыя ў Сухаволі. Служыў таксама ў Саколцы і ў Кузніцы. Чытаў казанні на беларускай мове і распаўсюджваў сярод вернікаў беларускія выданні. У 1924—1927 вучыўся ў Рыме. З 1929 на місіі ў Францыі, з 1933 — у Бельгіі. З 1958 года жыў і служыў у ЗША (горад Амстэрдам, штат Нью-Ёрк), дзе выдаваў таксама беларускі рэлігійны часопіс «Siaŭbit». Болей...


Міхалюк Дарота, Беларуская Народная Рэспубліка 1918 — 1920 гг. | Камунікат.org
kamunikat
Беларуская Народная Рэспубліка 1918 — 1920 гг.
ля вытокаў беларускай дзяржаўнасці
Міхалюк Дарота

У кнізе апавядаецца пра спробу здабыцця беларусамі ўласнай дзяржаўнасці пасля Першай сусветнай вайны. Аўтарка намагалася як мага паўней прадставіць у ёй нараджэнне і развіццё беларускай дзяржаўніцкай ідэі, а таксама дзейнасць, якая прывяла да стварэння і абвяшчэння незалежнасці Беларускай Народнай Рэспублікі. У працы ставіцца шмат важных і актуальных пытанняў, сярод іншага датычных развіцця беларускай дзяржаўніцкай ідэі, утварэння розных палітычных стратэгій і саюзаў. Адно з галоўных пытанняў — прычына няўдачы беларускіх дзяржаўных планаў: чаму беларусы не здолелі здабыць незалежнасць пасля Першай сусветнай вайны. Храналагічна разгляд праблемы даведзены аўтаркай да падзення ўрада БНР на чале з Антонам Луцкевічам у лютым 1920 г., бо менавіта ў той момант, на яе думку, разваліўся беларускі незалежніцкі лагер, а ўрад БНР фактычна страціў здольнасць дзейнічаць. Болей...


Гадавіна Сталовіцкай бітвы | Камунікат.org
kamunikat
23 верасня 1771 года, расейскае войска на чале з Аляксандрам Суворавым перамагло войска канфедэратаў пад камандаваннем Міхаіла-Казіміра Агінскага ў бітве пад Сталовічамі.
Праз год адбыўся першы падзел Рэчы Паспалітай. А праз два дзясяткі гадоў пасля гэтай падзеі Сталовічы ўвайшлі ў склад Расеі.
Паводле ураджэнца Баранавіцкага раёна Сяргея Гоўшы, Сувораў забяспечыў сабе перамогу парушэннем рыцарскага канону аб неправядзенні ваенных дзеянняў уначы.
І вельмі ганебна для беларусаў лічыць да гэтага часу Суворава сваім героем:
— Бітва можа і не была б прайграная, калі б Сувораў не напаў як бандыт уночы. А не было б паразы пад Сталовічамі, калі б сітуацыя і бітва склалася інакш, гісторыя майгла б пайсці па-іншаму.У Сталовічах, пры былым касцёле, у памяць пра тыя падзеі ў 90-я гады ўста... Болей...

Janowicz Sokrat, Utwory wybrane | Камунікат.org
kamunikat
Utwory wybrane
Janowicz Sokrat

Ci, którzy znają książkę prof. Marii Janion „Ta niesamowita słowiańszczyzna”, mają prawo skupić swoją uwagę na oznaczniku charakteryzującym w sposób raczej nieoczekiwany tę bliską naszemu sercu rzeczownikową sprawę. Zachowując w pamięci ów magiczny krąg plemienno-geograficzny, w którym obracamy się od wieków i wedle którego pomaszerujemy w naszą przyszłość, pozwolę sobie wystąpić z tezą, iż niepokojący nieco przymiotnik, o jakim mowa, najtrafniej odnosi się dziś do pewnej cechy nowodynamicznej, z pomocą której trzeba przełamać opłotki tradycyjnej białoruskości; co odkrył w swoim czasie i co uosabia sobą Sokrat Janowicz. Na rozwijającej się wertykalnie spirali historycznej Sokrat Janowicz jest Czarnorusinem. Tym, którzy pytają mnie czasem, wiedzeni zrozumiałą ciekawością, a czemuż to najsławniejszego dziś w Polsce Białorusina nazywam Czarnorusinem, odpowiadam pół-żartem, pół-serio, że Czarnorusin to Białorusin o czarnym podniebieniu. Słowem, to gniewny Białorusin, których na świecie jest niewielu, a u nas w Polsce jeszcze mniej, za to w kulturze tych naszych wspólnych spraw i rzeczy jawi się ich cała sekta z kryneckim guru na czele. (E. Kabatc, Ten niesamowity Czarnorusin, fragment) Болей...


У Менску ўшанавалі памяць ахвяр Другой сусветнай вайны | Камунікат.org
kamunikat
На менскіх Вайсковых могілках пад бел-чырвона-белымі сцягамі ўшанавалі памяць ахвяр Другой сусветнай вайны.
Гаворыць сябра сойму Руху салідарнасці “Разам” Вячаслаў Сіўчык:
– Сёлета наша акцыя яшчэ больш патрэбна, бо мы кажам не толькі пра мінулае, але і пра будучыню. Мусіць, хопіць, каб імперыялістычныя войны ішлі па Беларусі. І першая, і другая імперыялістычная вайна была жахлівая для нашай нацыі. І таму тое, што зараз ёсць верагоднасць пачатку трэцяй імперыялістычнай вайны дзякуючы таму, што ёсць побач на Усходзе “імперыя зла”, абсалютна не цешыць.Другая сусветная вайна пачалася з нападу гітлераўскай Нямеччыны на Польшчу 1 верасня 1939 года. Скончылася вайна капітуляцыяй Японіі 3 верасня 1945 года.Максім Каўняровіч, Беларускае Радыё Рацыя, Менск Фота аўта... Болей...

25 жніўня 1991 году Мікалай Дземянцей па ўласнай ініцыятыве пакінуў сваю пасаду | Камунікат.org
kamunikat
25 жніўня 1991 году на пазачарговай сесіі Вярхоўнага Савету Беларусі Дэкларацыі аб суверэнітэце Беларусі нададзеная сіла канстытуцыйнага закона.
Таксама ў гэты дзень была прыпыненая дзейнасць Камуністычнай партыі Беларусі. Акрамя таго, у гэты дзень старшыня Вярхоўнага савета Мікалай Дземянцей па ўласнай ініцыятыве пакінуў сваю пасаду.Пра гэту асобу згадвае паэт і публіцыст Сяргей Законнікаў:
– Дземянцей быў у многім абмежаваны чалавек, савецкі. Але тым не менш калі ён працаваў першым сакратаром райкома партыі ва Ушачах, ідучы з работы, мог спыніць любога першакласніка, які ішоў са школы, паздароўкацца, спытаць, колькі ты двоек адхапіў і як там бацька твой. Ён многа чаго ведаў. Ён быў чалавекам ад зямлі, які стараўся ў меру сваёй адукацыі, у меру свайго развіцця і культуры, стараўс... Болей...

Сталін хлусіў Андэрсу | Камунікат.org
kamunikat
14 жніўня 1941 г. Польшча і СССР заключылі дагавор аб фарміраваньні польскага войска на чале з генэралам Андэрсам. 77 гадоў таму, 14 жніўня 1941 г., прадстаўнікі польскага ўрада ў выгнаньні, і СССР заключылі ваеннае пагадненьне, у адпаведнасьці зь якім пачалося фарміраваньне польскага войска ў СССР.
Генэрал Уладыслаў Сікорскі, прэм'ер-міністар польскага ўрада ў выгнаньні і галоўнакамандуючы Ўзброеных Сіл Польшчы, даверыў камандаваньне арміяй генэралу Ўладыславу Андэрсу. Стварэньне польскіх войск на тэрыторыі СССР было адным з пунктаў дагавора, падпісанага Ўладыславам Сікорскім, прэм'ер-міністрам польскага ўрада ў выгнаньні, і паслом СССР у Лёндане Іванам Майскім у ліпені 1941 года — аб аднаўленьні дыпляматычных адносін паміж Польшчай і Савецкім Саюзам, разарваных у 1939 годзе.
П... Болей...

Geniusz Łarysa, Ptaki bez gniazd | Камунікат.org
kamunikat
Ptaki bez gniazd
Geniusz Łarysa

Oryginał wspomnień Łarysy Geniusz w języku białoruskim, sporządzony cyrylicą, w wersji maszynopisowej jest zdeponowany w Dziale Rękopisów i Unikatowej Książki w Bibliotece im. Jakuba Kołasa Białoruskiej Akademii Nauk w Mińsku. Ów oryginał stanowił podstawę do przygotowania tłumaczenia w języku polskim. Polskiemu czytelnikowi osobliwa może wydawać się pisownia nazwisk białoruskich. Nazwisko samej Autorki wspomnień pojawia się w książce w dwóch wersjach: na okładce i w tekście narracji występuje jako „Geniusz”. Ta forma występowała w dokumentach Jana Geniusza, wydanych jeszcze w okresie II RP oraz w tych, jakimi posługiwało się małżeństwo Geniuszów podczas pobytu w Czechosłowacji. Formy tej używał także syn Jana i Łarysy, Jerzy (Jurka) oraz posługuje się nią do dzisiaj rodzina Jerzego (Jurki) Geniusza. Wydawca wspomnień przyjął założenie, że w przypisach do tekstu, imiona i nazwiska białoruskie w miarę możliwości będą podawane także w brzmieniu białoruskim, wyrażonym niejednokrotnie czcionką łacińską, z uwzględnieniem osobliwości łacinki białoruskiej (czyli ze znakami takimi jak np. ŭ, š – sz, č – cz). Język białoruski ma bowiem to do siebie, że może być zapisany zarówno cyrylicą, jak i czcionką łacińską. Zatem w przypisach Czytelnik spotka się m.in. z formą „Hieniuš”, która oddaje wymowę nazwiska Autorki w jej języku ojczystym (głoska „g” w języku białoruskim nie występuje). Także w przypadku innych Białorusinów, jacy pojawili się na kartach wspomnień Łarysy Geniusz... Болей...


Запруднік Янка, Дванаццатка | Камунікат.org
kamunikat
Дванаццатка
Дакумэнтальная аповесьць пра дванаццацёх беларускіх хлапцоў у Нямеццыне, Вялікабрытаніі й Бэльгіі (1946-1954 гг.)
Запруднік Янка

Гэтая кніга – аповед пра дарогу, якая пачалася ў 1944 годзе ў Баранавічах, ідзе далей на захад праз ваенную й паваенную Нямеччыну, кіруецца далей на поўнач празь Ля-Манш у маляўнічую Шатляндыю, заварочвае на поўдзень у цэнтральную Англію ды вяртаецца на эўрапейскі кантынэнт у Бэльгію, каб адтуль, пасьля гадоў супольных вандровак, разыйсьціся вузейшымі індывідуальнымі сьцежкамі ў розныя бакі. На гэтай дарозе сустрэліся й дамовіліся трымацца разам дванаццаць беларускіх хлапцоў-бязбацькавічаў, якія пастанавілі прабівацца ў жыцьцё супольнымі сіламі. Ідэя вольнай Беларусі служыла ім арыентырам, трымала іх разам, давала імпульс да творчай і грамадзкай працы.Кніга створаная як мэмуарна-дакумэнтальная. У ёй, разам з успамінамі, дзёньнікавымі запісамі ды выпісамі з эміграцыйнага друку, падаюцца таксама лісты, публіцыстычныя артыкулы й літаратурныя творы, аўтарамі якіх зьяўляюцца героі аповеду. Бальшыня зьмешчанага дакумэнтальнага матэрыялу публікуецца ўпершыню.Адначасова гэтая кніга зьяўляецца пасленьнем аўтара да маладых беларусаў ХХІ стагодзьдзя. Падставаю таму – уласны няпросты досьвед. Болей...